برای بسیاری از مردم، سازمان تأمین اجتماعی زمانی اهمیت خود را بیشتر نشان می‌دهد که پای حقوق بازنشستگی، درمان، سابقه بیمه یا دریافت یک خدمت بیمه‌ای به میان می‌آید. به همین دلیل، اخبار این سازمان معمولاً فقط خبرهای اداری نیست؛ بخش مهمی از آنها مستقیماً با زندگی روزمره مردم ارتباط دارد.

 در آذربایجان شرقی نیز اردیبهشت ۱۴۰۵ با مجموعه‌ای از خبرها و رویدادهای مرتبط با تأمین اجتماعی همراه بود. در این ماه، موضوع خدمات بیمه‌ای، ارتباط مسئولان با بیمه‌شدگان، فعالیت‌های درمانی و به‌ویژه وضعیت افزایش مستمری بازنشستگان مورد توجه قرار گرفت.

 در واقع، اگر بخواهیم فضای خبری تأمین اجتماعی در استان را در یک جمله توصیف کنیم، می‌توان گفت اردیبهشت ماهی بود که در آن خدمت‌رسانی به بیمه‌شدگان با مطالبه قدیمی بازنشستگان برای مشخص شدن وضعیت حقوقشان گره خورد.

  ارتباط مستقیم مسئولان با بیمه‌شدگان

 یکی از نکات قابل توجه در اخبار اردیبهشت، توجه به ارتباط مستقیم مسئولان تأمین اجتماعی با مردم بود.

 در هفتم اردیبهشت، موضوعات بیمه‌ای استان از طریق گفت‌وگوی معاون تعهدات بیمه‌ای تأمین اجتماعی آذربایجان شرقی با برنامه رادیویی «چرتکه» مطرح شد. چنین برنامه‌هایی شاید در نگاه اول یک رویداد معمول روابط عمومی به نظر برسند، اما برای بیمه‌شدگانی که با پرسش‌هایی درباره سابقه بیمه، تعهدات سازمان و خدمات قابل دریافت روبه‌رو هستند، ارتباط مستقیم با مسئولان اهمیت زیادی دارد.

 بخش قابل توجهی از مسائل تأمین اجتماعی به دلیل پیچیدگی مقررات، برای مردم ساده و روشن نیست. بنابراین توضیح مستقیم مسئولان و پاسخ به پرسش‌های بیمه‌شدگان می‌تواند بخشی از مسیر اعتماد میان سازمان و مردم را هموار کند.

 از طرف دیگر، حرکت سازمان تأمین اجتماعی به سمت خدمات غیرحضوری باعث شده است بسیاری از امور بیمه‌ای بدون مراجعه مستقیم به شعب انجام شود. این موضوع برای استان بزرگی مانند آذربایجان شرقی اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا همه بیمه‌شدگان در تبریز زندگی نمی‌کنند و بخشی از آنها در شهرستان‌ها و مناطق دورتر سکونت دارند.

 درمان؛ بخش دیگری از خدمات تأمین اجتماعی

 تأمین اجتماعی تنها یک سازمان پرداخت‌کننده مستمری نیست. بخش درمان نیز قسمت مهمی از خدمات آن را تشکیل می‌دهد و در آذربایجان شرقی، مدیریت درمان تأمین اجتماعی در کنار اداره‌کل بیمه‌ای فعالیت می‌کند.

 در اردیبهشت، برنامه‌ها و نشست‌های مرتبط با حوزه بیمه و درمان نیز دنبال شد. ارتباط میان این دو بخش برای بیمه‌شدگان اهمیت زیادی دارد؛ زیرا فردی که سال‌ها حق بیمه پرداخت کرده، انتظار دارد در زمان نیاز بتواند هم از پوشش بیمه‌ای و هم از خدمات درمانی استفاده کند.

 این مسئله به‌خصوص برای بازنشستگان اهمیت بیشتری دارد. افزایش سن معمولاً نیاز به خدمات درمانی را بیشتر می‌کند و به همین دلیل کیفیت و دسترسی به خدمات درمانی تأمین اجتماعی برای این گروه تنها یک موضوع اداری نیست؛ بلکه مستقیماً با کیفیت زندگی آنها ارتباط دارد.

 خبر مهم اردیبهشت؛ تعیین تکلیف افزایش مستمری‌ها

 اما در میان اخبار تأمین اجتماعی در اردیبهشت ۱۴۰۵، هیچ موضوعی به اندازه افزایش مستمری بازنشستگان و اجرای مرحله سوم متناسب‌سازی مورد توجه قرار نگرفت.

 در ۲۲ اردیبهشت، سازمان تأمین اجتماعی پس از جلسه با نمایندگان کانون‌های بازنشستگان درباره نحوه افزایش سالانه مستمری‌ها و گام سوم متناسب‌سازی اطلاع‌رسانی کرد. بر اساس این توافق، برای حداقل‌بگیران افزایش ۶۰ درصدی و برای سایر سطوح افزایش ۴۵ درصد به‌علاوه مبلغ ثابت ۱۵ میلیون و ۵۸۶ هزار و ۴۷۱ ریال تعیین شد. همچنین اجرای متناسب‌سازی مطابق قانون برنامه هفتم پیشرفت مورد تأکید قرار گرفت.

قرار بود سازمان پس از طی مراحل قانونی، پیشنهاد را برای تصویب به دولت ارسال کند و در صورت انجام مراحل پیش‌بینی‌شده، احکام جدید در نیمه نخست خرداد صادر شود.

برای بازنشستگان، این ارقام صرفاً اعداد روی کاغذ نیستند. حقوق ماهانه بخش اصلی درآمد بسیاری از آنهاست و کوچک‌ترین تغییر در زمان پرداخت یا میزان مستمری می‌تواند روی هزینه‌های روزمره خانواده تأثیر بگذارد.

به همین دلیل، خبر ۲۲ اردیبهشت با حساسیت زیادی دنبال شد و بحث افزایش حقوق بار دیگر به یکی از مهم‌ترین موضوعات اجتماعی مرتبط با تأمین اجتماعی تبدیل شد.

 واریز حقوق اردیبهشت؛ اما به صورت علی‌الحساب

 در روزهای پایانی ماه نیز خبر دیگری توجه بازنشستگان را به خود جلب کرد.

سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرد پرداخت حقوق اردیبهشت بازنشستگان و مستمری‌بگیران از ظهر سه‌شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ آغاز می‌شود و پرداخت‌ها طی ۷۲ ساعت، به ترتیب حروف الفبا و از طریق بانک‌های عامل انجام خواهد شد.

اما نکته مهم این اطلاعیه این بود که مبلغ پرداختی اردیبهشت علی‌الحساب و بر اساس آخرین حکم سال گذشته محاسبه می‌شد. قرار بود احکام جدید مربوط به افزایش سالانه و متناسب‌سازی سال ۱۴۰۵ تا پانزدهم خرداد صادر شود.

این موضوع باعث شد بخشی از توجه بازنشستگان در روزهای پایانی اردیبهشت به زمان صدور احکام جدید و نحوه پرداخت مابه‌التفاوت‌ها معطوف شود.

 در واقع، برای بسیاری از مستمری‌بگیران سؤال فقط این نبود که «حقوق چه روزی واریز می‌شود؟»؛ سؤال مهم‌تر این بود که افزایش حقوق سال جدید چه زمانی در حکم آنها اعمال خواهد شد.

  خدمات الکترونیکی؛ وقتی مراجعه حضوری کمتر می‌شود

 یکی از تغییراتی که در سال‌های اخیر در خدمات تأمین اجتماعی بیشتر به چشم آمده، گسترش خدمات الکترونیکی است.

 امروز بیمه‌شدگان برای بسیاری از امور، از مشاهده سوابق گرفته تا پیگیری خدمات بیمه‌ای، دیگر الزاماً مجبور به مراجعه حضوری به شعب نیستند. این تغییر برای استان‌هایی مانند آذربایجان شرقی که جمعیت بیمه‌شده آن در شهرها و شهرستان‌های مختلف پراکنده است، اهمیت زیادی دارد.

 با این حال، تجربه مردم نشان می‌دهد که توسعه خدمات غیرحضوری تنها به راه‌اندازی سامانه ختم نمی‌شود. سامانه باید در دسترس باشد، اطلاعات آن به‌روز باشد و اگر مشکلی برای کاربر پیش آمد، مسیر مشخصی برای دریافت پاسخ وجود داشته باشد.

 از همین منظر، پاسخگویی مسئولان و ارتباط مستقیم با بیمه‌شدگان در کنار توسعه خدمات الکترونیکی، دو بخش مکمل یکدیگر هستند.

 تأمین اجتماعی و جامعه کارگری استان

 رابطه تأمین اجتماعی با جامعه کارگری و کارفرمایی نیز موضوع مهم دیگری است که نمی‌توان از آن چشم‌پوشی کرد.

 کارگران از طریق پرداخت حق بیمه، بخشی از آینده خود را در قالب خدمات بیمه‌ای و بازنشستگی تضمین می‌کنند و کارفرمایان نیز موظف به انجام تعهدات بیمه‌ای خود هستند. بنابراین هر تغییری در وضعیت واحدهای تولیدی، اشتغال یا توان پرداخت حق بیمه می‌تواند بر عملکرد سازمان تأمین اجتماعی نیز اثر بگذارد.

این ارتباط در آذربایجان شرقی، با توجه به ظرفیت صنعتی و تولیدی استان، اهمیت بیشتری دارد. به همین دلیل، تعامل میان تأمین اجتماعی، اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی، کارفرمایان و تشکل‌های کارگری می‌تواند در کاهش مشکلات بیمه‌ای و حمایت از اشتغال مؤثر باشد.

 چرا اخبار تأمین اجتماعی برای مردم مهم است؟

 شاید دلیل اصلی توجه زیاد مردم به اخبار تأمین اجتماعی را بتوان در یک نکته خلاصه کرد: این سازمان با بخش بزرگی از زندگی اقتصادی مردم ارتباط دارد.

 یک کارگر به سابقه بیمه خود فکر می‌کند؛ یک کارفرما به پرداخت حق بیمه کارکنان؛ یک خانواده به هزینه‌های درمان؛ و یک بازنشسته به حقوقی که قرار است در پایان ماه دریافت کند.

 به همین دلیل، هر اطلاعیه تأمین اجتماعی می‌تواند برای گروهی از مردم اهمیت مستقیم داشته باشد.

 در اردیبهشت ۱۴۰۵ نیز همین اتفاق افتاد. از یک طرف، مسائل مربوط به خدمات بیمه‌ای و درمانی دنبال شد و از طرف دیگر، تعیین تکلیف افزایش مستمری‌ها و زمان پرداخت حقوق بازنشستگان به مهم‌ترین موضوع روزهای پایانی ماه تبدیل شد.

  اردیبهشت؛ ماه انتظار و پیگیری

 اگر بخواهیم فضای تأمین اجتماعی در آذربایجان شرقی را در اردیبهشت ۱۴۰۵ روایت کنیم، شاید واژه «پیگیری» بهترین توصیف باشد. 

پیگیری بیمه‌شدگان برای دریافت خدمات، پیگیری مسئولان برای پاسخگویی، پیگیری بازنشستگان برای مشخص شدن افزایش حقوق و پیگیری سازمان برای اجرای مراحل قانونی افزایش مستمری‌ها.

 در این میان، اطلاع‌رسانی شفاف اهمیت زیادی دارد. وقتی مردم دقیقاً بدانند چه تصمیمی گرفته شده، چه چیزی هنوز در انتظار تصویب است و چه زمانی قرار است یک خدمت یا پرداخت انجام شود، بخشی از نگرانی و ابهام نیز کاهش پیدا می‌کند.

 جمع‌بندی موضوع

 اخبار تأمین اجتماعی در اردیبهشت ۱۴۰۵ نشان داد که این سازمان همچنان یکی از مهم‌ترین دستگاه‌های خدمات‌رسان در زندگی روزمره مردم است.

 در آذربایجان شرقی، فعالیت‌های بیمه‌ای و درمانی در کنار ارتباط با بیمه‌شدگان ادامه داشت و هم‌زمان، موضوع افزایش مستمری بازنشستگان به یکی از اصلی‌ترین خبرهای این حوزه تبدیل شد.

 در ۲۲ اردیبهشت، افزایش مستمری‌ها و گام سوم متناسب‌سازی تعیین تکلیف شد و در روزهای پایانی ماه نیز پرداخت حقوق اردیبهشت از ۲۹ اردیبهشت آغاز شد؛ با این توضیح که پرداخت این ماه علی‌الحساب بوده و احکام جدید تا پانزدهم خرداد صادر خواهد شد.

 و نهایتا، آنچه برای مردم اهمیت دارد، فراتر از اعداد و بخشنامه‌هاست: اینکه خدمات بیمه‌ای بدون دردسر در دسترس باشد، درمان با کیفیت ارائه شود و بازنشسته بتواند با اطمینان از زمان و میزان دریافتی خود برنامه‌ریزی کند.

 اردیبهشت ۱۴۰۵ برای تأمین اجتماعی آذربایجان شرقی، از همین منظر، ماهی بود که بار دیگر اهمیت ارتباط میان یک دستگاه اجرایی و زندگی روزمره مردم را نشان داد؛ ارتباطی که هرچه شفاف‌تر، سریع‌تر و پاسخگوتر باشد، اعتماد عمومی نیز بیشتر خواهد شد.

سمیه میرزایی